1-9-2017

Akkoord over hoger loon huishoudelijke hulpen

Na in een eerder stadium al een akkoord te hebben bereikt over de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) 'reële prijs' in de Wmo 2015, hebben vakbonden en werkgevers ook overeenstemming bereikt over de invoering van een nieuwe loonschaal voor huishoudelijke hulpen in de cao VVT.

De nieuwe loonschaal moet een einde maken aan de ‘race-to-the-bottom’ in de hulp bij het huishouden (HbH). Werknemers in deze sector hebben de afgelopen jaren te maken gehad met een daling van hun loon van soms wel 25 procent. Dit had te maken met de aanbestedingen in de Wmo, waarbij gemeenten de HbH dikwijls onder de kostprijs aanboden. Dit leidde tot een daling van de lonen, massale ontslagen en vele faillissementen van zorgaanbieders.

Nieuwe loonschaal

Na weken onderhandelen hebben de vakbonden FNV en CNV en de werkgeversorganisaties ActiZ en BTN al op 17 juli jl. overeenstemming bereikt, maar ze treden daar nu pas mee naar buiten. De nieuwe loonschaal geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 juni 2017, toen ook de AMvB in werking trad. Huishoudelijke hulpen gaan in vijf treden van een uurloon van circa 10,50 euro naar bijna 13,00 euro. Ze profiteren daar echter pas op zijn vroegst in 2018 van. De nieuwe loonschaal geldt alleen voor nieuwe aanbestedingen die na 1 juni 2017 zijn aangekondigd. Momenteel zijn 123 gemeenten bezig met de aanbesteding van HbH in 2018. Huishoudelijke hulpen die in andere gemeenten werken, zullen langer moeten wachten. Rotterdam bijvoorbeeld heeft de bestaande afspraken met zorgaanbieders onlangs verlengd. Voor zulke gevallen geldt de nieuwe loonschaal in principe nog niet.

Monitoring praktijk

De vakbonden, werkgevers en VWS hebben ook afspraken gemaakt over de manier waarop het akkoord in de praktijk wordt uitgevoerd. Er komt een monitoringssysteem dat de cao-partijen, de VNG en het ministerie van VWS inzicht moet geven in de prijzen die gemeenten stellen. Als een gemeente geen reële kostprijs vraagt, dan zullen de partijen samen optrekken om deze gemeente daarop aan te spreken. VWS kan eventueel een aanwijzing geven aan gemeenten. Daarnaast staat het partijen vrij om naar de rechter te stappen. Uiterlijk in februari 2018 zal een eerste evaluatie plaatsvinden.

Extra geld voor gemeenten

"De rijksoverheid moet over de brug komen", vindt aanbestedingsexpert Tim Robbe, die circa honderd gemeenten adviseert over de Wmo. "Door de forse bezuinigingen van de landelijke overheid is het voor gemeenten erg moeilijk om kostendekkende tarieven te bieden. Ik ben voorstander van fatsoenlijke lonen, maar dan moet de rijksoverheid dat wel mogelijk maken. Boter bij de vis." Gezondheidseconoom Wim Groot verwacht dat de rijksoverheid over de brug zal komen, met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen begin 2018. Zorg zal daarin naar verwachting een grote rol spelen en een kwart van de gemeenten verwacht een tekort op het sociaal domein.

Bron: Zorgvisie.