13-4-2017

Gemeenten stevenen af op tekorten

Veel gemeenten verwachten de komende jaren forse tekorten op de uitgaven voor zorg, maatschappelijke ondersteuning en werk & inkomen. De grootste tekorten worden over dit jaar verwacht.

In sommige gemeenten is sprake van tekorten van twintig procent of meer op het rijksbudget dat zij voor de uitvoering van de Wmo 2015, de Jeugdwet en de Participatiewet krijgen. Dat blijkt uit onderzoek van AEF, dat op verzoek van de VNG en het NDSD is uitgevoerd. Het betreft een quick scan, waaraan 115 gemeenten hebben meegedaan. Daarvan geven er 93 aan dat zij significante tekorten verwachten. Een aantal gemeenten heeft te maken met tekorten op alle drie de decentralisaties.
 

Aanzienlijke tekorten

Er is sprake van een grote spreiding in de omvang van de tekorten, constateert AEF. De meeste gemeenten hebben een tekort van minder dan tien procent. Er komen ook tekorten voor van meer dan twintig procent. Opvallend is volgens AEF dat de tekorten ten opzichte van 2015 en 2016 - jaren waarin een belangrijk deel van de gemeenten nog wel positief uitkwam of een beperkt tekort liet zien - in latere jaren zullen toenemen. Gemeenten verwachten de grootste tekorten in 2017. Grotere gemeenten voorzien grotere tekorten dan kleinere gemeenten.

Verdeelmodellen

Oorzaken van de tekorten liggen volgens gemeenten onder meer in negatieve effecten van de verdeelmodellen en knelpunten in de regelgeving, zoals de verplichting om beschut werk te bieden en de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) waarin eisen aan de tarieven voor onder meer huishoudelijke hulp worden gesteld. Ook loopt het tempo waarmee de kortingen op de rijksbudgetten worden doorgevoerd niet in de pas met de vernieuwingen die gemeenten willen doorvoeren. De omvang en het tempo van de veranderopgave lijken te hoog te zijn, concludeert AEF. Veel budget zit in de praktijk ‘vast’. Ook de gevolgen van gerechtelijke uitspraken, autonome ontwikkelingen in cliëntaantallen, doorverwijzingen door huisartsen, gecertificeerde instellingen en rechters leiden volgens gemeenten tot tekorten. Het (nog steeds) ontbreken van zicht op het aantal cliënten waarvoor gemeenten verantwoordelijk zouden worden, speelt ook een rol.

Bron: Binnenlands Bestuur.

Lees het gehele artikel.