7-5-2018

Een blik op de toekomst

Hoe ziet de organisatie van zorg en ondersteuning eruit in 2030? Deze vraag stond centraal tijdens het rondetafelgesprek dat Assist organiseerde voor zijn samenwerkingsverbanden.

Een systeemwereld

Dagelijks werken we ons een slag in de rondte om onze hulpbehoevende medemens zo goed mogelijk in zijn behoeftes te kunnen voorzien. De daadwerkelijke ondersteuning is daarbij gebonden aan een veelvoud van kaders, regels en processen. Waar een vermindering van de bureaucratie is gewenst, daar winnen verantwoordings- en controlemechanismes juist aan terrein. De ontwikkeling van onze dienstverlening is hier allesbehalve bij gebaat. Aan motivatie en creativiteit is echter geen gebrek. Om een beeld van de toekomst te kunnen schetsen, dienen we de dagelijkse praktijk los te laten. Bob de Wit, hoogleraar Strategisch Leiderschap aan de Nyenrode Business Universiteit, nam ons daartoe mee in de digitale revolutie van de maatschappij. Zijn stellingen waren vervolgens voer voor het rondetafelgesprek, waarin de vertaling naar de praktijk centraal stond.

Een nieuwe werkelijkheid        

De digitale revolutie zal ons dagelijkse leven veranderen. Hoewel het einde van deze revolutie nog niet in zicht is, zijn de mogelijkheden die het biedt al talrijk. Denk bijvoorbeeld aan internetbankieren en het online doen van boodschappen, die een fysiek bezoek aan een bank of winkel overbodig hebben gemaakt. Of aan de Bitcoin, die het betalingsverkeer een nieuwe dimensie heeft gegeven. “De digitale revolutie versterkt de ontwikkeling van de zorgvraag en zet hulpbehoevende burgers in de regie”, aldus De Wit. “Het zijn (straks) niet langer de instanties, maar de burgers zelf die bepalen waar en wanneer zorg wordt afgenomen. Zij die vraag en aanbod bij elkaar weten te brengen – platformorganisaties zoals Airbnb en Uber hebben reeds een sterke marktpositie verworven – vormen het fundament van deze nieuwe marktwerking: persoonlijk en on demand.” Tegelijkertijd wordt volop onderzoek verricht op het gebied van kunstmatige intelligentie: een nieuwe revolutie. Neem robot Sophia als voorbeeld. ‘Haar’ zelfstandig denkvermogen is reeds van dien aard, dat het communiceren met mensen zonder problemen verloopt. De Wit: “We weten allemaal welke impact de uitvinding van de stoommachine in de 18e eeuw heeft gehad. Dit was slechts één enkele ‘techniek’. Met onder meer de blockchain, kunstmatige intelligentie, big data en the internet of things hebben we te maken met een veelvoud aan technieken. De mogelijkheden zijn eindeloos.”

Uitdagingen en kansen

Het is aan zorgaanbieders om deze technieken te leren begrijpen en toe te passen. De behoeftes van burgers dienen daarbij centraal te staan. Zo hebben tal van gezondheidsapps hun toegevoegde waarde bewezen door burgers op maat te bedienen en comfort te bieden. De smartwatch, die burgers de mogelijkheid biedt om thuis gezondheidsmetingen te verrichten, is hier een goed voorbeeld van. “Zorgaanbieders dienen gewoontes te doorbreken en hun eigen belangen op zij te zetten. Pas dan zijn zij in staat om burgers ook in de toekomst aan zich te binden”, zo blijkt uit het rondetafelgesprek. “Datzelfde geldt voor medewerkers. De digitale revolutie en ontwikkeling van kunstmatige intelligentie zullen arbeid in een ander daglicht plaatsen. Ook de nieuwe generatie medewerkers zal dit doen. Waar niet langer sprake zal zijn van een krappe arbeidsmarkt, daar zullen flexibele dienstverbanden al dan niet bij verschillende werkgevers aan populariteit winnen.” Een voorwaarde om ook een maatschappelijke bijdrage te kunnen leveren en de toenemende vraag naar informele zorg te kunnen beantwoorden. “En wat te denken van de blockchain, die met zijn mechanisme van controle zal bijdragen aan een enorme overheadreductie en het organiseren van zorg op de schop zal gooien.” De mogelijkheden zijn inderdaad eindeloos. De uitdagingen echter ook.

Deel dit artikel: