13-2-2018

Wetenschappers kraken bezettingsnorm verpleeghuiszorg af

De ‘Leidraad verantwoorde personeelssamenstelling verpleeghuiszorg’ voldoet niet. De leidraad, onderdeel van het ‘Kwaliteitskader verpleeghuiszorg’, zet te eenzijdig in op meer personeel en zal niet bijdragen aan betere kwaliteit van zorg. Dat concluderen onderzoekers van de Maastricht University in opdracht van het ministerie van VWS.

De onderzoekers hebben onderzocht of de leidraad verpleeghuizen voldoende handvatten biedt om ‘de kwaliteit van zorg te verbeteren door het adequaat vaststellen van behoeften en wensen’. Ook hebben ze vastgesteld of verpleeghuizen in staat zijn om hun personeelssamenstelling hierop af te stemmen. De onderzoekers hebben een literatuurstudie gedaan, interviews gehouden met zes internationale experts en de bevindingen besproken met toekomstige gebruikers en vertegenwoordigers van de werkgroep die de leidraad heeft opgesteld.

Foutieve aannames

Op zich is er niets mis met het vertrekpunt van de leidraad, namelijk dat kwaliteitsverbetering begint bij de dialoog tussen bewoners, naasten en zorgverleners. Het doel is om zorgteams die directe zorg verlenen handvatten te geven om de zorgbehoeften en wensen van bewoners in kaart te brengen. Dat het benutten van de professionele deskundigheid van medewerkers daarbij een essentiële rol speelt, is volgens de wetenschappers juist. Twee belangrijke aannames van de leidraad kloppen echter niet. In de eerste plaats de aanname dat medewerkers in staat zouden zijn om adequaat te beoordelen wat deze behoeften en wensen zijn. In de tweede plaats dat medewerkers in staat zouden zijn om aan te kunnen geven ‘wat er aan kwalitatieve en formatieve zin nodig is aan bezetting om daaraan te kunnen voldoen’. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat veel verzorgenden, verpleegkundigen, (para)medici en psychologen hun eigen kennisniveau en handelen overschatten. Ook is er te weinig aandacht in de leidraad voor factoren die een kritische zelfreflectie en het in dialoog gaan met bewoners en familieleden belemmeren.

Niet meer, maar anders

De onderzoekers wijzen erop dat professionals moeilijk over hun eigen grenzen heen kunnen kijken. Ze hebben onvoldoende zicht op welke andere competenties, werkwijzen en vormen van organiseren nodig zijn om adequaat aan de zorgvraag te kunnen voldoen, zo stellen de onderzoekers. Voor vernieuwende verpleeghuiszorg gaat het niet om meer van hetzelfde personeel, maar om een andere mix van medewerkers, een andere manier van samenwerken met familie en vrijwilligers en inzet van technologie. De huidige versie van de leidraad zet te eenzijdig in op meer personeel, terwijl wetenschappelijk bewijs ontbreekt dat de zorg daarvan beter wordt.

Bron: Zorgvisie.

Deel dit artikel: